Skip to content

Harry, ostatni książę Żagania

Każde miasto w swojej historii posiada postacie, które w jakiś sposób zaznaczyły w nim swoją obecność. Nie każde jednak miasto może poszczycić się mianem książęcego, a to właśnie dzięki możnowładcom, wielu znakomitych gości przybywało na ich dwory. Żagań należy do najstarszych miast Dolnego Śląska – dziś w granicach Województwa Lubuskiego wyróżnia się historycznie na tle pozostałych ośrodków tego regionu. Przez wieki posiadał status książęcego.

Żagań, usytuowany nad rzeką Bóbr, w swoich początkach rozwijał się podobnie jak większość tego typu ośrodków na Dolnym Śląsku, pozostawił po sobie jednak książęce wspomnienie. Od końcowych lat XIII wieku do 1472 r. miasto było stolicą księstwa żagańskiego władanego przez śląskich Piastów. Ostatni z nich Jan II Szalony, sprzedał Żagań Sasom. Od tej pory jego właścicielami byli Wettinowie z Saksonii oraz Habsburgowie z Austrii, którzy rozbudowywali i rozsławiali miasto w tej części Europy.

Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

W 1627 r. księstwo żagańskie wraz z jego stolicą nabył dowódca cesarskiej armii austriackiej Albrecht Wallenstein. Zapoczątkował on przebudowę zarówno siedziby książęcej jak i całego miasta. Jego prace kontynuowali w następnych wiekach kolejni właściciele, książęta z rodów Lobkowitzów oraz Bironów. Za czasów rządów księcia kurlandzkiego Piotra Birona przypadających na przełom XVIII i XIX wieku ukończono przebudowę zamku na pałac oraz wzniesiono w mieście budynki towarzyszące siedzibie właściciela.

Widok na Renesansowy Ratusz, ul. Warszawska
Widok na Renesansowy Ratusz, ul. Warszawska

Wspomniany wcześniej generał Albrecht Wallenstein w 1628 roku sprowadził do miasta wielkiego uczonego, astronoma Jana Keplera, który przez ostatnie dwa lata swojego życia prowadził w Żaganiu obserwacje astronomiczne i meteorologiczne. Dzięki jego zabiegom powstała w mieście drukarnia. To właśnie tu wydano jedno z ostatnich dzieł Keplera „Somnium astronomia lunari” (Sen o astronomii księżyca), uznaną później za pierwszą w historii powieść science-fiction.

Pomnik Jana Keplera przy Ratuszu
Pomnik Jana Keplera przy Ratuszu

W Żaganiu biją dwa serca miasta

Jednym z nich jest obecny Pałac Książęcy, który swego czasy gościł na swych salonach wiele sław ówczesnej polityki czy kultury, od cesarzy po artystów i literatów, m.in. Balzaca, Verdiego czy Liszta. Dziś jest siedzibą m.in. Żagańskiego Domu Kultury.

Pałac Książęcy
Pałac Książęcy

Drugi to poaugustiański zespół klasztorny. Kompleks jako jeden z 60 innych miejsc w Polsce, został uznany za Pomnik Historii. W swoich wnętrzach klasztor kryje mnóstwo tajemnic. Sam kompleks zabudowań klasztornych imponuje skalą oraz rozwiązaniami architektonicznymi i artystycznymi. Co ciekawe dopiero po 1989 roku zaczęto baczniej przyglądać się całemu kompleksowi, w którym co rusz odkrywano zapomniane komnaty czy mnóstwo malowideł ściennych, przechodzących dziś gruntowną renowację. Pod prezbiterium kościoła znajduje się gotycki sarkofag jednego z książąt żagańsko-głogowskich, księcia Henryka IV.

Wnętrze klasztoru poaugustiańskiego
Wnętrze klasztoru poaugustiańskiego
Wnętrze klasztoru poaugustiańskiego
Wnętrze klasztoru poaugustiańskiego
Wnętrze klasztoru poaugustiańskiego, Kościół WNMP
Wnętrze klasztoru poaugustiańskiego, Kościół WNMP
Biblioteka poaugustiańska
Biblioteka poaugustiańska
Biblioteka poaugustiańska
Biblioteka poaugustiańska

Jednym z bardziej znaczących miejsc na mapie zespołu poaugustiańskiego jest stara biblioteka ze wspaniałym wystrojem z 1736 roku. Polichromię książnicy stworzył Jerzy Wilhelm Neunhertz. Biblioteka słynęła z okazałego księgozbioru, do dziś jednak niezachowanego. Wiele starodruków natomiast zostało przewiezionych do biblioteki uniwersyteckiej we Wrocławiu oraz wojewódzkiej biblioteki w Zielonej Górze. We wnętrzu poaugustiańskiej biblioteki nakręcono reklamę banku.

Żagań kryje w sobie mnóstwo tajemnic. Aby zobaczyć wszystkie trzeba poświęcić jednak trochę czasu. To właśnie tu znajduje się jedna z dwóch w Europie kaplic Bożego Ciała, która jest repliką Grobu Pańskiego z Jerozolimy. Kaplica została zbudowana w 1588 roku.

Replika Grobu Pańskiego
Replika Grobu Pańskiego

Nieopodal miasta, w ciemnej otchłani lasów, podczas II wojny światowej znajdował się zespół niemieckich obozów jenieckich. Jednym z nich był Stalag Luft III, przeznaczony dla lotników alianckich.

Muzeum Martyrologii Alianckich Jeńców Wojennych
Muzeum Martyrologii Alianckich Jeńców Wojennych

Z pewnością, gdy w dzieciństwie oglądaliście film wojenny z 1963 roku „Wielka Ucieczka” ze Steve’em McQuennem i Charles’em Bronsonem w rolach głównych, nie zdawaliście sobie sprawy, że dzieło opowiada historię jeńców, którzy uciekli z obozu usytuowanego pod Żaganiem. Była to najsłynniejsza ucieczka w Europie czasu wojny. Pamiętna scena z przeskakującym na motorze przez ogrodzenie Steve’em McQuennem przeszła do historii kina. Dziś w Żaganiu, przy Placu Słowiańskim stoi pomnik motocyklu, który był wzorowany na tym z filmu.

Na terenie byłego obozu znajduje się obecnie Muzeum Martyrologii Alianckich Jeńców Wojennych. W lesie, w miejscu Stalagu Luft III, można zobaczyć wyznaczony tunel „Harry”, którym uciekli żołnierze.

Muzeum, Stalag Luft III, wejście do tunelu "Harry"
Muzeum, Stalag Luft III, wejście do tunelu „Harry”
[Robert]

Przydatne linki:
urzadmiasta.zagan.pl
www.wnmp.zagan.pl

Be First to Comment

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Shares

Zapisz się do newslettera i otrzymuj najświeższe informacje o wpisach

FreshMail.pl